مبانی قرآنی قیام امام حسین(علیه السلام)
|
| ||||||||||||||||||||||||
| منابع: | |||||||||||||||||||||||||
| چکیده: | |||||||||||||||||||||||||
| مبانی قرآنی قیام امام حسین(علیه السلام) و اصول ارزشی حاکم برآن از موضوعات ناب و مورد توجه امروز جهان اسلام است و تا وقتی که بین قرآن و عترت و همچنین بین نهضت مقدس عاشورای حسینی و مبانی قرآنی هماهنگی بر قرار نشود، تفرقه و دو دستگی ها در جهان اسلام التیام نمی یابد. عده ای می خواهند فقط با تمسک به قرآن خود را از اهل بیت عصمت و طهارت بی نیاز بدانند و هر گونه توسل و استشفاع به ذوات مقدسه چهارده معصوم را شرک و شیعیان مخلص اهل بیت(علیه السلام) را مشرک و بیگانه از اسلام معرفی کنند. از طرف دیگر، جدایی مراسم عزاداری سید و سالارشهیدان از برهان های قرآنی و روایی باعث نفوذ خرافات و تحریفات و نیز حربه ای برای دشمنان قسم خورده شده است. پس چگونه می توان مراسم و مجالس حسینی را بدون مبانی و هدایت قرآنی نهضت عاشورا برگزار کرد و چگونه می توان کشتی نجات امت اسلام را بدون معرفی ناخدای آن به ساحل امن و روشنایی هدایت کرد؟ این تحقیق با عنوان « مبانی قرآنی قیام امام حسین(علیه السلام)» از یک پیش درآمد و سه بخش تشکیل شده است. در این رساله نخست به عنوان پیش درآمد، بحث مفهوم قیام و جهاد اسلامی و همچنین شناخت اجمالی از امام حسین(علیه السلام) بیان شده است. در بخش اول به سه موضوع جهاد در اسلام، سیمای امام حسین(علیه السلام) در قرآن و روایات و مبانی قیام امام حسین(علیه السلام) از منظر سنّت پرداخته شده است. در بخش دوم قیام امام حسین(علیه السلام) از منظر قرآن در شش فصل بررسی شده است: 1. امام حسین(علیه السلام) مفسر، وارث و مجری احکام قرآن، 2. نقاط مشترک بین قرآن و امام حسین(علیه السلام)، 3. سیره سیاسی، اخلاقی و اجتماعی امام حسین(علیه السلام) در پرتو قرآن، 4. تجلی قرآن در کلام امام حسین(علیه السلام) در طول نهضت، 5. انطباق رفتارهای امام حسین(علیه السلام) با قرآن در طول نهضت 6. اصول قرآنی حاکم بر نهضت حسینی(علیه السلام). در بخش سوم، پنج شبهه مورد بررسی قرار گرفته است که عبارتند از: 1. آیا اطاعت از حاکم ستمگر واجب است ؟ 2. آیا قیام امام حسین(علیه السلام) جنگ قبیله ای بود؟ 3. آیا حادثه عاشورا معلول جنگ های صدر اسلام بود؟ 4. آیا قیام امام حسین(علیه السلام) مصداق القای نفس در تهلکه است؟ 5. آیا گریه بر کشته شدگان درقیام امام حسین(علیه السلام) از دیدگاه قرآن مشروع است؟ | |||||||||||||||||||||||||
منابع غیرقابل استناد در نقل قیام حسینی
حادثه
عاشورا از پیشامدهای شگفت تاریخ است. قهرمانانی اندک شمار در برابر خیل
عظیم جنگجویان سفاک و بیرحم تا واپسین لحظه حیات و آخرین قطره خون مقاومت
کردند و از همه چیز در راه محبوب خود گذاشتند. این مقاومت شجاعانه و
فداکاری قهرمانانه، از آغازین لحظههای پیدایش، در درازنای تاریخ و
تاکنون، چشمها را خیره کرده و زبانها و قلمها را به سوی خود کشیده است. تاریخنگاران
و سیرهنویسان، از نخستین کسانی بودند که به گزارش این واقعه با بسیاری از
رخدادهای پبرامونی و حادثههای جزیی آن پرداختند و حتی آن دسته مورخان
حکومتی که نان امویان را میخوردند نتوانستند، آفتاب دلاوریها، رشادتها
و حماسهسراییهای این تعداد به ظاهر اندک و به باطن، با همه انسانیت
انسانها برابر، را نادیده و یا آن را زیر ابر تیره، گیرند. کتابهای
تاریخ و سیره، چه در میان شیعیان و چه اهل سنت و حتی غیر مسلمانان، واقعه
عاشورا را به عنوان یک نقطه عطف و یک پیشامد مسلم گزارش کرده و ارکان و
وقایع اصلی آن از مشهورات، متواترات و قطعیات تاریخی است، اما تفصیلها و
جزئیات آن، مانند هر واقعه تاریخی دیگری با تفاوتهایی در نقلها و یا
کاستیها و مبالغههایی قابل انتظار همراه بوده است. این در حالی است که
با گذشت زمان و دورتر شدن از اصل واقعه، انتظار تغییر و تحریف بیشتر
میشود. نکتهای که قاعده لزوم مراجعه به منابع کهن تاریخی و سیرهنگاری
چنان دقیق و با تفصیل به عاشورا و کربلا پرداختهاند که غرض ورزیها،
اشتباهات و کم دقتیهای همزاد انسان، را به آسانی نشان میدهد. 
منابع غیر معتبر عاشورایی
بیش
از 20 منبع قابل اعتماد از گزارش حماسه بینظیر عاشورا به دست ما رسیده
است و در مقابل، منابعی همچون «مقتل ابومخنف»، «نورالعین»،
«روضةالشهداء»، «اسرار الشهادة»، «ناسخ التواریخ» و «تذکرةالشهداء» قابل
اعتنا نیستند. آیت
الله محمد محمدی ریشهری، در یادداشتی که در خبرگزاری فارس منتشر شده، به
ذکر منابع مستند و غیر مستند در خصوص حماسه ماندگار عاشورا اشاره کرده که
در ادامه متن کامل این یادداشت را میخوانید: 
اسوه هاى تربیتى و اخلاقى در نهضت حسینى
ایرانیان همچون دیگر ملتها دین اسلام را به این دلیل پذیرفتند که دینى آسمانى است و فرامین آن خدایى و پیام آن با پیام فطرت سازگار است. در این مکتب است که ارزشهایى نظیر شهادت و جهاد معنى مى دهد و شهید قداست و ظمت خاصى مى یابد و شهادت به کام مجاهد شیرین تر از عسل مى گردد. و به کوشش کنندگان راه حق مژده هدایت داده مى شود: «الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا» (بقره /132) و مظاهر این مکتب ارج مى یابند و شایسته ترین خویهاى آسمانى: ایثار، بیداردلى، ثبات بر طریق حق، فداکارى، مروت، وظیفه شناسى تجلى مى نماید. نظر به این که در این مقال سخن از اسوه هاى تربیتى و اخلاقى است.
نخست تربیت و اخلاق را به اجمال تعریف مى کنیم سپس به معرفى مظاهر و نمونه هاى تربیت و اخلاق در نهضت حسینى مى پردازیم: تربیت عبارت است از پرورش و تقویت استعدادهاى مثبت و کاهش استعدادهاى منفى و ایجاد هماهنگى لازم بین آنها. «اخلاق جایگزینى عادتهاى شایسته به جاى ناشایسته است عادتهایى که شرع مقدس اسلام جزئیات آن را مشخص کرده است » (1) اخلاق بخشى از حکمت عملى است که در حوزه فرهنگ اسلامى عبارت از این است که امور مربوط به خود و خانواده و جامعه و سیاست برنامه ریزى شود و چنین اخلاقى را کتاب و سنت مى سازد. و در رفتار بزرگان تبلور پیدا مى کند.» (2) در زندگى امامان شواهد بسیارى داریم که آنان در عین حال که تعالیم انسان دوستانه را یاد مى دادند «خود نیز در مقاطع مختلف: در گرماى ظهر و سرماى سخت نیمه شب، دست به عمل زده در هر مقیاس که ممکن بوده است خوراک و وسیله زندگى براى بینوایان حمل مى کرده اند.» (3) و پیروان خود را عملا تعلیم مى داده اند. خاندان ولایت و یاران باوفاى حسین علیه السلام در قضیه کربلا نیز همان طور که در رعایت آداب و دستورات اخلاقى و انجام امور شایسته مظاهر اخلاق بودند و در تدبیر و سیاست و اجراى احکام عبادى و تربیتى نیز بهترین سرمشق به شمار مى آمدند. آنان به جهانیان آموختند که فرامین قرآنى تنها براى گفتن و نوشتن و شنیدن نیست بلکه براى اجرا و عمل است.» (4) آنان در صحنه پیکار حضور یافتند و با آفریدن حماسه اى عظیم تعهد خود را به انجام رسانیدند.
ادامه مطلب ...اصلاحات از منظر امام حسین(ع)
«اصلاح» و «اصلاح گری» از جمله مباحثی است که دارای سابقة کهنی
است.ضرورت اصلاحات و ارزش حیاتی آن، در قرآن و روایات و نیز در
اندیشة دانشوران باتعابیر گوناگون بیان شده است.
رهبران ادیان
و پیامبران، خود را مصلح و اصلاح گران جامعه بشری معرفیکردهاند.
برخی از آنان نیز در همین راه به شهادت رسیدهاند. موضوع
اصلاحطلبی، امروزهدر گفتمان سیاسی - اجتماعی بحث مهم و دامنه
داری است که اندیشمندان هر کدام بهفراخور حال و دیدگاه خود بدان
پرداختهاند. اما در این بین، کسانی بوده و هستند که به ناماصلاح
گری به «افساد» مشغول بوده و جامعه را به فساد و تباهی میکشند.
یکی
از مباحث مهمی که میتواند در بحث اصلاحات رهگشا باشد،
تفکیکاصلاحات دینی از اصلاحات غیر دینی است که در روشن شدن
مسأله اهمیت به سزاییدارد.بر همین اساس، در این مقاله سعی شده
است، مبانی و مولفههای بنیادین اصلاحاتاسلامی (حسین(ع)) ترسیم
شود تا به تصویری روشن از اصلاحات حسینی دست یابیم.این مهم موجب
تمییز مصلحان و اصلاحات راستین از اصلاح طلبان و اصلاحاتدروغین
خواهد گردید.
سکولاریسم از منظر امام حسین (علیه السلام)
امام حسین(ع) و قیام انقلابی ایشان، همواره در کانون تفکر سیاسی شیعه بوده و تبیین گر آموزه های اصیل اسلامی است.
مراجعه به سیره نظری و عملی آن امام همام، و سخنان گوهر بار شان پیرامون فلسفه،اهداف، مشروعیت و شرایط حاکم اسلامی، و کارکرد و کار ویژه های دولت، به خوبی اثبات کننده عدم جدایی دین از سیاست است.
آیا قیام امام حسین(ع) و فرهنگ عاشورا، مىتواند دلیلى بر بطلان طرفداران جدایى دین از سیاست(سکولاریسم) باشد؟
جواب: برخى در جهت اثبات جدایى دین از سیاست چنین القا مىکنند که قیام
امام حسین(ع) صد در صد دموکراتیک و به خواست مردم انجام گرفته است و با
این کار نفى حاکمیت خداوند را به امام(ع) نسبت مىدهند:
«خروج و حرکت سیدالشهدا از مدینه و مکه به کربلا و به قصد کوفه، بنا به
اصرار و دعوت شفاهى و کتبى انبوه سران و مردم کوفه، براى نجات آنها از ظلم
و فساد اموى و عهده دار شدن زمامدارى و اداره امور آنان بود. دعوتى بود صد
در صد مردمى و دموکراتیک ... جنگ و شهادت یا قیام و نهضت امام حسین(ع) و
اصحاب او، علاوه بر آن یک عمل دفاعى صد در صد در حفظ و حیثیت اسلام و جان
و ناموسشان بود؛ نشان از این حقیقت مىداد که خلافت و حکومت از دیدگاه
امام و اسلام، نه از آن یزید و خلفا است، نه از آن خودشان و نه از خدا؛
بلکه از آنِ امت و به انتخاب خودشان است»بازرگان، مهدى،آخرت و خدا هدف
بعثت، تهران، ص43.
تجلی عدالت در انقلاب امام حسین (ع)
نویسنده : احمدرضا داودی
چکیده
هجرت امام از مدینه به مکه اثر یک رفتار عادلانه و عاقلانه است. چون در مدینه امنیت جانی برای امام وجود ندارد.
مکه حرم امن الهی است و ماه¬های حرام به این حرمت می¬افزاید اما حاکم مکه حفظ مقام خویش را برتر از حفظ حرمت زمان و مکان می¬داند. با در نظر گرفتن شرایط سیاسی و اجتماعی عصر امام به این نتیجه می¬رسیم که همان خطری که امام را در مدینه تهدید می¬کند در مکه نیز وجود دارد. و امام به ناچار می¬بایست از مدینه هجرت کند. آنگاه که امام به این موضوع اطلاع می¬یابد قصد سفر می کند و به دعوت مردم عراق پاسخ می¬گوید.
به فرض اگر امام در مدینه می¬ماند و به شهادت می¬رسید یا زندانی می¬شد هیچ¬گاه تأثیر عاشورا برجای نمی¬ماند. انقلاب عاشورا با عدل سازگار است و پاسخ به ندای عقل و قلب است.
توسعه اسلام در جهان با تفکر حسینی
محرم، یکى ازهمین مقاطع تاریخى است. عاشورا را شیعه، با همه وجود نگه
داشت. شما ببینید در طول سالهاى متمادى، قرنهاى متمادى، یاد امام حسین،
نام امام حسین، تربت امام حسین، عزاى امام حسین، هرگز از بین مردم پیرو
اهلبیت و مؤمنِ به اهلبیت خارج نشد؛ این را رها نکردند؛ هر چند خیلى
تلاش شد. حالا شما قضیه متوکل و بستن راه را شنیدهاید. این ها آن کارهاى
چاروادارى، مخالفتهاى چاروادارى بوده است. مخالفتهاى بسیار زیادى در طول
زمان به شکلهاى ظاهرا علمى، به شکل احساساتى، به شکل تجربهاى انجام
دادند، ولى شیعه نگه داشته است و باید نگه دارد. (مقام معظم رهبری)
شورحسینی در آفریقا
هم
زمان با فرا رسیدن ایام محرمالحرام، گویی تمام دنیا برای عزای اهل بیت
پیامبر اسلام (ص) سیاه پوش می شوند و این مساله ایرانی و غیر ایرانی هم
ندارد .هیات های مذهبی درهرکجا که هستند خیمه های عزاداری برپا می
کنند.دراین میان مردم ستمدیده آفریقا شاید بیشتر از همه جا به عشق امام
حسین (ع) تشنه هستند هرچند هم گاهی ندانند این امام حسین(ع)کیست که سالیان
سال برایش عزاداری می کنند و درغمش می گریند. یکی ازمبلغان دینی
وکارشناسان فرهنگی می گوید: « سال های زیادی است که میسیونرهای مسیحی
باتبلیغات زیاد سعی کردند تا مردم محروم آفریقا را به خود جذب کنند به این
صورت که مدرسه ، بیمارستان، کلیسا و مراکزفرهنگی برای آن ها ساختند ولی
غافل ازاین که دین اسلام به طور فطری جاذب قلبهاست لذا ما دراین شرایط
باید برای ترویج دین مبین اسلام بیشتر تلاش و برنامه ریزی داشته باشیم.»